سه شنبه,8 اسفند 1388 ساعت 07:18:16

تعداد بازديد(2724)

سندرم تخمدان پلی کیستیک شایع ترین اختلال هورمونی در میان زنان در سنین باروری است. نامگذاری این سندروم به دلیل وجود تخمدان های بزرگ محتوی تعداد زیادی کیست کوچک (در اغلب زنان مبتلا و نه در همه) است که در لایه بیرونی هر تخمدان قرار گرفته است.قاعدگی های نا منظم، رشد موهای زاید، جوش های پوستی(آکنه) و چاقی در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک مشاهده می شود. این عارضه می تواند در نوجوانی با دوره های قاعدگی نامنظم مشخص گردد یا این که بعد ها به دنبال افزایش وزن یا مشکل در باروری تشخیص داده شود. علت دقیق سندرم تخمدان پلی کیستیک هنوز ناشناخته است. زنان مبتلا ممکن است به دلیل مشکلات به وجود آمده در تخمک گذاری، برای باردار شدن با مشکل مواجه شوند. تشخیص زود هنگام و شروع درمان می تواند به پیشگیری عوارض طولانی مدت آن مثل دیابت نوع 2، بیماری های قلبی و سکته کمک کند.

·         علائم

* قاعدگی های نامنظم

این امر یکی از شایع ترین مشخصات این بیماری است. منظور از قاعدگی های غیر معمول، فاصله بیش از 35 روز بین دو قاعدگی، کمتر از 8 دوره قاعدگی در یک سال، عدم قاعدگی برای 4 ماه یا بیشتر و وقوع قاعدگی با تاخیر که ممکن است همراه با خونریزی خیلی کم یا شدید باشد، است.

* افزایش آندروژن ها یا هورمون های مردانه

سطوح بالای هورمون های مردانه(آندروژن ها) می تواند سبب ایجاد علائم ظاهری مثل رشد موهای زاید در صورت و بدن(هیرسوتیسم)، ایجاد آکنه در بزرگسالی یا آکنه های شدید در نوجوانی و طاسی با الگوی مردانه شود.علائم ناشی از آندروژن بالا می تواند بر اساس نژاد فرد متفاوت باشد. پس شما بسته به زمینه نژادی ممکن است این علائم را نشان دهید یا خیر. مثلا زنان نژاد آسیایی یا اروپای شمالی ممکن است تظاهرات متفاوت را بروز دهند.

* تخمدان های پلی کیستیک

با کمک سونوگرافی می توان تخمدان های بزرگ حاوی تعداد زیادی کیست کوچک را مشخص کرد. اما برخلاف آن چه از نام آن پیداست، تنها با وجود تخمدان های پلی کیستیک نمی توان تشخیص قطعی داد.

·         تظاهرات همراه با سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

* ناباروری : زنان مبتلا به PCOS ممکن است به دلیل کمبود تخمک گذاری، در باردار شدن با مشکل مواجه شوند. بد نیست بدانید که این بیماری شایع ترین دلیل ناباروری در زنان است. 

*چاقی : در حدود نیمی از زنان مبتلا به PCOS چاق هستند. در مقایسه با زنان هم سن که سندرم تخمدان پلی کیستیک ندارند، زنان مبتلا، احتمال بیشتری دارد که دچار اضافه وزن یا چاقی باشند.

* پیش دیابت یا دیابت نوع 2 : بسیاری از زنان مبتلا به PCOS، دچار مقاومت به انسولین هستند که این امر توانایی بدن برای استفاده ی بهینه از انسولین جهت تنظیم قند خون را مختل می کند. این موضوع می تواند سبب بالا رفتن قند خون و در نتیجه دیابت نوع 2 گردد. نام دیگر پیش دیابت، اختلال در تحمل گلوکز است.

* آکانتوز سیاه (Acanthosis nigricans) : یک اصطلاح پزشکی است که به وجود پوست مخملی و تیره بر روی پشت گردن، زیر بغل، اعضای تناسلی خارجی و زیر پستان ها اطلاق می شود. وجود این شرایط در پوست یکی از نشانه های مقاومت به انسولین است.

·         چه هنگام باید به پزشک مراجعه کرد؟

تشخیص و درمان زودهنگام سندرم تخمدان پلی کیستیک می تواند به کاهش ابتلا به عوارض بلند مدت آن مثل دیابت نوع 2، فشار خون بالا، بیماری های قلبی و سکته کمک کند. اگر قاعدگی های نامنظم مثل تاخیر در قاعدگی یا قطع آن و موهای زاید روی بدن یا صورت یا آکنه دارید با پزشک خود مشورت کنید.

·         آزمایشات تشخیصی

تست اختصاصی ای برای تشخیص قطعی سندروم تخمدان پُلی کیستیک وجود ندارد. تشخیص بر مبنای رد موارد دیگر است. یعنی پزشک تمامی علائم و نشانه های شما را بررسی کرده و سپس سایر احتمالات را رد می کند. در طی این پروسه، پزشک شما بسیاری از عوامل را در نظر می گیرد:

* سابقه پزشکی:پزشک تان ممکن است سوالاتی در مورد دوره های قاعدگی و  تغییرات وزن و سایر علائم شما بپرسد.

* معاینه:پزشک می تواند اطلاعات کلیدی ای را ثبت کند مثل قد، وزن و فشار خون و علاوه بر آن معاینات لگنی نیز می تواند اطلاعات مفیدی را در اختیار پزشک قرار دهد.

* آزمایش خون:خون شما برای بررسی سطح بعضی از هورمون ها برای تعیین علت اختلالات در قاعدگی یا آندروژن بالا، گرفته می شود. آزمایشات دیگر خون شامل تست کلسترول و تری گلیسرید ناشتا و تست تحمل گلوکز است. در تست تحمل گلوکز میزان قند خون در حالت ناشتا و بعد از مصرف نوشیدنی حاوی گلوکز بررسی می گردد.

* سونوگرافی لگنی: می تواند ظاهر تخمدان ها و ضخامت دیواره رحم را نشان دهد. در طول این آزمایش، شما بر روی تخت یا میز آزمایش دراز کشیده و دستگاهی شبیه قلم در واژن شما قرار می گیرد.

·         تغییر شیوه زندگی و رژیم غذایی

* کربوهیدرات های پیچیده را انتخاب نمایید:

کربوهیدرات هایی را انتخاب کنید که حاوی فیبر بالایی هستند. هر چه فیبر موجود در غذا بیشتر باشد، سرعت هضم آن کندتر شده و قند خون هم به آهستگی بالا می رود. کربوهیدرات های با فیبر بالا شامل: نان ها و غلات و ماکارونی سبوس دار، بلغور، جو، برنج قهوه ای و حبوبات است. مصرف کربوهیدرات های نا سالم و ساده مثل نوشابه، آبمیوه های صنعتی، کیک، آبنبات، بستنی، کیک، کلوچه و دونات را محدود سازید.

* ورزش کنید

·         علل بیماری

اگرچه دانشمندان علت وقوع سندروم تخمدان پلی کیستیک را نمی دانند ولی عوامل زیر می توانند در این میان نقش داشته باشند:

* انسولین بالا:

انسولین هورمونی است که توسط پانکراس تولید می شود و به سلول های بدن اجازه می دهد که از قند(گلوکز) استفاده کنند. قند منبع اولیه انرژی بدن است. اگر شما دچار مقاومت به انسولین باشید، توانایی بدن برای مصرف بهینه انسولین مختل می گردد و پانکراس شما برای مهیا کردن گلوکز مورد نیاز سلول ها، انسولین بیشتری  ترشح می کند.

* درجه های پایین التهاب:

گلبول های سفید خون در طی فرایند التهاب، برای مبارزه با عفونت، ماده ای را ترشح می کنند.

استفاده از بعضی از غذاهای خاص در افراد مستعد می تواند سبب ایجاد پاسخ التهابی گردد. در این شرایط گلبول های سفید ماده ای را تولید می کنند که می تواند سبب مقاوت به انسولین و تجمع کلسترول در رگ های خونی (آترواسکلروز) شود. آترواسکلروز موجب بیماری های قلبی می گردد.

اگر خواهر یا مادر شما PCOS داشته باشد، احتمال این که شما نیز به آن مبتلا شوید بالا است. محققان به دنبال امکان ارتباط ژن های جهش یافته با PCOS هستند.

* رشد غیر نرمال جنینی:

تحقیقات جدید نشان می دهد که مواجهه زیاد با هورمون های مردانه(آندروژن ها) در طول دوره جنینی می تواند ژن های نرمال را به طور همیشگی از عمل طبیعی خود باز دارد

·         عوارض:

* دیابت نوع 2

* فشار خون بالا

* کلسترول غیر طبیعی، تری گلیسرید بالا یا کاهش HDL یا همان کلسترول خوب.

* سطح بالای پروتئین C- reactive. یکی از شاخص های بیماری های قلبی.

* سندروم متابولیک، مجموعه ای از علایم و نشانه ها که سبب ریسک بالای ابتلا به بیماری های قلبی می شوند.

* کبد چرب غیر الکلی

* قطع تنفس در خواب

* خونریزی های غیرمعمول رحمی

منبع: سایت تبیان

ارسال خبر	نسخه قابل چاپ	بازگشت