
پنج شنبه,3 اسفند 1388 ساعت 06:05:17
تعداد بازديد(18675)
مشکلات تغذیه ای نوزادان نارس و چگونگی غلبه بر آنها
- مکیدن ضعیف
- خستگی زود هنگام شیرخوار در موقع شیرخوردن (مسبب تولید ناکافی شیر)
- نبود هماهنگی بین مکیدن،بلع و تنفس (مسبب آسپیراسیون شیر به ریه)
- درجاتی از نارسی یا سیر قهقرایی در رفتار
- کوچک بودن معده (مسبب آسپیراسیون شیر به ریه)
تمام این مشکلات را می توان با انجام بعضی با تمام موارد زیر برطرف کرد :
- زمانی که مادر در بخش است بسته به شرایط شیرخوار در هر فرصتی باید بتواند شیرخوار خود را بغل کند.شیرخوار باید بتواند شیری که روی نوک پستان دوشیده شده است را بچشد و از طرز نگهداری و پستان گرفتن صحیح شیرخواری که می خواهد بمکد ، مطمئن شوید تا مشکلی در شیرخوردن نداشته باشد.
- ماساژ ملایم پستان به سمت نوک پستان مادر یا فردی که به مادر کمک می کند جریان شیر را تقویت می کند.هرگز شیرخوار را وادار به مکیدن نکنید.مکیدن نهایتا رخ می دهد ولی در زمان آمادگی شیرخوار برای مکیدن، داشتن صبر و استقامت راز موفقیت است.
- وضعیت نگهداری و پستان گرفتن صحیح شیرخوار برای شیردهی موفق به ویژه در مراحل اولیه ضروری هستند.لازم است که مادر احساس کند می تواند شیرخوار خود را نگه دارد تا هر چه زودتر بدون کمک پرسنل بیمارستان بتواند این کار را انجام دهد. وضعیت زیر بغلی برای شیرخواران کوچکی که دهانشان نسبت به نوک پستان کوچک تر است، خیلی مفید است.در این وضعیت مادر روی سر شیرخوار کنترل دارد و می تواند به راحتی نوک پستان و هاله اطراف آنرا به داخل دهان شیرخوار هدایت کند.با لمس ملایم گونه یا لب های شیرخوار به وسیله پستان مادر و با ایجاد فشار خفیف بر چانه شیرخوار می توان او را تشویق به باز کردن دهانش کرد. فشار بیش از حد بر چانه اثر معکوس دارد؛چون موجب کشیده شدن زبان به عقب دهان شیرخوار می شود. ممکن است مادری سایر وضعیت های نگه داری از شیرخوار را برای خود مفیدتر بیابد.مادر به شرطی می تواند از وضعیتی که برایش راحت تر است استفاده کند که بتواند شیردهی موفقی داشته باشد و همچنین بتواند وضعیتش را حفظ کند.
- شیرخواران نارس یا بیمار در ابتدا خیلی زود خسته می شوند. دوشیدن شیر قبل از پستان گرفتن شیرخوار به منظور شروع جریان شیر مفید است.الگوی مکیدن شیرخوار نارس با شیرخوار رسیده تر متفاوت است. الگوی مکیدن شیرخواران نارس در ابتدا به صورت دوره های کوتاه مدت مکیدن با دفعات زیاد استراحت در بین آنهاست. این استراحت ها ممکن است بسیار طولانی باشند. به تدریج مدت زمان دوره های مکیدن قبل از استراحت کردن طولانی تر می شود. در صورت پستان گرفتن شیرخوار، مادر را تشویق کنید که شیرخوار را در همان وضعیت نگه دارد و او را فقط به خاطر وقفه های طولانی در بین مکیدن ها و یا خواب آلود به نظر رسیدن جا به جا نکند.وقفه های بسیار طولانی در این مرحله کاملا طبیعی است. همیشه به ملایمت وضعیت نگهداری شیرخواری را که خوابیده است تغییر دهد ؛ اگر برای ادامه شیرخوردن بیدار نشد بهتر است شیر دادن را تمام کنید و بگذارید شیرخوار بخوابد .
- در طول روز زمانی که وضعیت مناسب است یعنی در شیرخواری که گرسنه و بیدار است و تمایل به مکیدن دارد یک تلاش هماهنگ شده داشته باشیم. در اوقات دیگر مادر را باید تشویق کرد که شیرخواری که از راه لوله تغذیه می شود را نزدیک خود نگه دارد و به وقت خودش اجاره دهد که شیرخوار از پستان هم شیر بخورد.با گذشت زمان آمادگی شیرخوار برای شیرخوردن از روی پاسخی که به مادر نشان می دهد،مشخص می شود. به تدریج مادر را باید تشویق کرد که در اکثر مواقع شیرخوردن شیرخوار حضور داشته باشد.قبل از ترک بیمارستان در صورت امکان مادر باید بتواند یک یا دو شب و یا تا زمانی که مطمئن شود شیرخوار به خوبی قادر به شیرخوردن است،در بخش بماند.همچنین این دوره برای کمک به قطع استفاده از پمپ در مادری که مدت های طولانی شیر خود را با پمپ می دوشد،مفید است.
- در بسیاری از شیرخواران نارسی که تازه شروع به یادگیری شیرخوردن کرده اند،استفاده از تغذیه جایگزین و یا وسایل کمک شیردهی ضروری است و می توان شیر دوشیده شده مادر را از طریق لوله بینی یا لوله دهانی- معدی و یا فنجان به شیرخوار داد.گاهی اوقات،زمانی که وزن گیری شیرخوار کند یا ثابت است،پزشک شیر کمکی مخصوص شیرخواران با وزن پایین هنگام تولد را تجویز می کند. با وجود این در صورت فراوان بودن ترشح شیر مادر پیروی از رژیم شیر پسین را باید پیشنهاد کرد در این صورت شیرخوار خیلی سریع شروع به وزن گیری می کند.مادری که شیر خود را با دست دوشیده است و قبل از دادن شیر به شیرخوار بطری را باید تکان داد تا از مخلوط شدن محتوای چربی به طور مساوی اطمینان حاصل شود.اگر شیر خشک استفاده می شود،آن را با شیر خودتان مخلوط کنید چون احتمالا این کار جذب شیر را افزایش می دهد.
- لوله های معدی را باید هر چه سریعتر خارج کرد چون ممکن است هماهنگی رفلکس های مکیدن و بلع را به تاخیر بیاندازد.تغذیه با فنجان مفید است چون به شیرخوار اجازه می دهد غذایی را که می خواهد بخورد و بین خوردنهایش هم فاصله بیاندازد. همچنین تغذیه با فنجان در صورت لزوم روش مکمل مفیدی برای شیر خوار در پایان شیردهی است ؛ در این روش شیرخوار طعم شیر را حس کرده و تحریکات اضافی مثل به کار انداختن عضلات زبان و فک ایجاد می شود و یا ترشح زبانی لیپاز به هضم چربی ها کمک می کند قبل از توانایی شیرخوار برای شیر خوردن از پستان می توان تغذیه با فنجان را با اطمینان بکار برد.چگونگی استفاده از این روش تغذیه ای را باید به والدین نشان داد.
- در شیرخواری که از طریق پستان شیر می خورد قبل از شیردهی مجدد یا استفاده از وسایل کمکی صبر کنید تا شیرخوار گرسنگی خود را نشان دهد.در چند دفعه اول شیردهی دادن تغذیه با وسایل کمکی بعد از شیردهی ممکن است ضروری باشد.در چنین مواردی بهتر است قبل از تغذیه شیرخوار با لوله نیم تا یک ساعت صبر کنیم. شیرخواران کوچک اغلب هر دو ساعت یک بار به شیرخوردن نیاز دارندو اگر هیچ ممنوعیتی وجود نداشته باشد بهتر است که قبل از دادن شیر کمکی صبر کنیم تا نوبت بعدی شیرخوردن شیرخوار برسد.انجام این کار به وضعیت هر شیرخوار بستگی دارد.
- زمانی که شیر خوار دو سوم غذای خود را از طریق پستان دریافت کرد،ممکن است به نظر برسد که شیرخو ار تمایل دارد نسبت به برنامه مقرر شده در چارت تغذیه ای به وسیله بخش در دوره های کوتاهتر یا طولانی تر شیر بخورد.چنین رفتاری در شیرخوار طبیعی است.شیرخواران نارس به دفعات شیردهی بیشتری نیاز دارند تا معده شان رشد کندو به تدریج شیرخوار این عادت خود را توسعه می دهد.دریافت تغذیه منظم لوله ای (به عنوان مثال هر سه ساعت یکبار) در طول شب برای شیرخوار مفید است تا مادر در طول روز قابلیت انعطاف پذیری بیشتری داشته باشد. پس از ایجاد توانایی در شیرخوار برای تنظیم زمان های شیرخوردنش،وزن کردن هر دو روز یک بار شیرخوار راه مفیدی برای ارزیابی روند وزن گیری او است.
منبع: مرکز تحقیقات نوزادان دانشگله علوم پزشکی مشهد