یک شنبه,29 بهمن 1388 ساعت 16:35:21
تعداد بازديد(4593)
با وجودی که 98 درصد زنان از لحاظ فيزيولوژيك قادر بهشيردهي هستند ،اما امروزه بسياري از مادران، بلافاصله پس از زايمان از شيردادن اجتناب می كنند که يکی از علل شايع آن شقاق پستان است كه زنان شيرده در روزهاي اول پس از زايمان آن را تجربه مي كنند و به عنوان دومين علت قطع زودرس شيردهي بعد از احساس ناكافي بودن شيرتوسط مادر و عمده ترين دليل گرايش مادر به استفاده از تغذيه مصنوعی ذكر شده است.
شقاق پستان، زخمي در نوك پستان زنان شيرده است كه مي تواند همراه با خونريزي يا بدون آن باشد و به شكلهاي شقاق عرضي نوك پستان، چندگانه (ستاره اي) و حاشيه تحتاني ديده مي شود . بيشترين بروز آن بين روزهاي7 ـ 3 بعد از زايمان است و در برخي از زنان ممکن است تا 6 هفته بعد از آن طول بكشد.
از سال 1945 درد نوك پستان در مقالات گزارش و به عنوان دليلي براي از شير گرفتن نوزاد توسط مادر ثبت شده است .بر طبق مقالات گزارش شده، 80 درصد مادران شيرده درد و آسيب نوك پستان را تجربه مي كنند كه اين خود عاملي براي اختلال در شيردهي مي باشد.
از عوامل احتمالي درد و آسيب نوك پستان مي توان به مسائل زیر اشاره نمود:
1- علل آناتوميكي:در این گروه به مواردی مانند بد چسباندن نوزاد به پستان ، بدي وضعيت قرارگيري نوزاد ، محدوديت شديد حركات زبان نوزاد به دنبال چسبندگي آن به كف دهان، فرنولوم كوتاه،زبان خيلي كوچك، استفاده از شيردوش ، استفاده از پستانك و شيشه، و بيرون كشيدن پستان از دهان نوزاد قبل از توقف مكيدن،و ......می توان اشاره نمود.
2- عوامل عفوني :مثل كانديدا آلبيكانس، استافيلوكوك طلايي وهرپس سيمپلكس نيز در ايجاد شقاق پستان موثرند.
3- سایر عوامل :گاز گرفتن يا ليس زدن نوك پستان، هرگونه خشكي نوك پستان و آرئول، عوامل خواب آلود كننده نوزاد (داروهاي استفاده شده در زردي و فوتوتراپي)، دير شروع كردن اولين تغذيه، كاهش تعداد تغذيه ها و هر عاملي كه توانايي نوزاد را در باز كردن دهان و گرفتن پستان تحت تاثير قرار دهد مي تواند در ايجاد شقاق پستان دخيل باشد.
عوارض شقاق:
عوارض مادری :
شقاق پستان در اثر عدم درمان ممكن است منجر به مشكلاتي از قبيل درد شديد، خونريزي وخروج ناكافي شير شود همچنين به عنوان مدخلي براي ورود باكتريها عمل كرده و باعث ايجاد ماستيت مي شود. اين وضعيت نيز مي تواند منجر به تشكيل آبسه پستان شود كه نياز به آنتي بيوتيك درماني و تخليه جراحي دارد. درمان آنتي بيوتيكي مادر را مستعد شقاق ناشي از قارچ كانديدا آلبيكانس مي كند.به دنبال ترس مادر از شيردهی ممكن است رفلكس جهش شير به تعويق بيافتد؛ اين امر باعث احساس نامطلوب در شير خوار شده و شير خوردن با شدت بيشتري ادامه مي يابد، در نتيجه نوك پستان و ناحيه آرئول آسيب بيشتري مي بيند. مادر با زخم يا شقاق نوك پستان تمايلي به شيردهي نخواهد داشت و اين امتناع از شيردادن ممكن است منجر به پرخوني پستان ها گردد كه عوارض ديگري را به همراه دارد.
يكي از شايع ترين عوارض شقاق نوك پستان قطع شيردهي مي باشد. كه در اين صورت علاوه برمحروميت نوزاد از مزاياي شير مادر، باعث ايجاد نگراني براي مادر و خانواده و كاهش رضايتمندي وي نيز مي شود. حتي در صورت عدم قطع زودرس شيردهي، استرس فيزيولوژيك ناشي از درد مزمن حين شيردهي، مي تواند منجر به اختلال در روابط مادر و نوزاد شود.
عوارض نوزادی :
شقاق پستان علاوه بر مشكلات ذكر شده براي مادر در نوزاد نيز عوارضي را ايجاد مي كند.در اثر بلع خون ناحيه شقاق، نوزاد ممكن است مبتلا به استفراغ خوني يا خون در مدفوع شود. همچنين دريافت ناكافي شير در اثر احتقان و عفونت پستان باعث بيقراري نوزاد مي شود. استفاده همزمان از بطري باعث افزايش شانس انتقال آلودگيها، عفونت، بيماريها و تغذيه بيش از حد در نوزاد مي گردد و استفاده طولاني مدت آن، در آينده ممكن است منجر به تغيير فرم دندانها و فك شود. در صورت قطع شيردهي، استفاده از شير هاي جايگزين در چهار ماهه اول حيات، شانس ابتلا ی نوزاد به عفونت و مرگ را حتي در بين خانواده هاي ثروتمند به ميزان زيادي افزايش مي دهد همچنين فرآيند دلبستگي كه اولين علامت بر قراري سلامت روان كودك است حاصل نمي شود.در اين شرايط تقاضاي بيشتر در مورد خدمات درماني و فشار بيشتر براين خدمات نيز مورد توجه است.
منبع: مرکز تحقیقات نوزادان دانشگاه علوم پزشکی مشهد
ارسال خبر
نسخه قابل چاپ
