
پنج شنبه,21 ارديبهشت 1390 ساعت 21:10:26
تعداد بازديد(1367)
سيانوز به معناي افزايش هموگلوبين احيا در خون به بيش از 5 گرم در دسي ليتر مي باشد البته گاهي بدلايل ديگري مثل سرما نيز ممكن است نوزاد سيانوزه و كبود ديده شود .
انواع سيانوز :
1. سيانوز به دو نوع مركزي و محيطي تقسيم مي شود سيانوز مركزي اغلب ناشي از افزايشHb هموگلوبين احيا بوده و بهترين جاي مشاهده اّن مخاط دهان و زبان است اما سيانوز محيطي معمولا ناشي از سرد بودن اندامهاست و بگرم كردن بهبود مي يابد .
2. گاهي سيانوز را به دو نوع مداوم و متناوب تقسيم مي كنند كه سيانوز مداوم اغلب نشانگر وجود بيماري ريوي يا قلبي است ولي سيانوز متناوب در اختلالات عصبي ( مثل تشنج ) , تنفس دوره اي همراه با حملات اّپنه ( Apneic spells ) , بدنبال تغذيه در بيمار مبتلا به فيستول ناي به تراشه ، يا ريفلاكس شديد معده به مري ديده مي شود , سيانوزي كه با گريه برطرف و با بستن دهان ايجاد مي شود احتمال اّترزي كوان را مطرح مي نمايد .
3. نوع ديگري از سيانوز , سيانوز افتراقي است كه يك قسمت بدن سيانوزه و قسمت ديگر نرمال است و اغلب نشانه يك بيماري جدي است در مواردي كه قسمت پايين تنه سيانوزه باشد مسائلي كه با PDA به علاوه شنت چپ به راست همراهند مطرح مي باشند ، اما سيانوزه بودن بالاتنه در مواردي نظير D-TGAافزايش فشار خون ريوي , كواركتاسيون اّئورت و PDA ديده مي شود .پ
تشخيص افتراقي سيانوز :
1_ بيماريهاي ريوي _ مانند RDS , TTN , پنوموني , مكونيوم اّسپيريشن , پنوموتوراكس , اّپنه , نقائص مادرزادي مثل فتق ديافراگماتيك , هايپوپلازي ريه , لوبار اّمفيزم , ...
2_ بيماريهاي قلبي _ نظير نارسائي قلب , افزايش فشار خون مداوم ريوي , و همه بيماريهاي سيانوز دهنده قلبي مثل آترزي تريكوسپيد ، آترزي پولمونر ، ابشتين , TGA, ToF , TAPVR , و …..
3_ بيماريهاي مغزي (CNS ) _ مانند مننژيت , تشنج , خونريزيهاي مغزي , بيماريهاي عصبي _ عضلاني مثل Werding Huffmanو ديستروفي ميوتونيك مادرزادي .
4_ ساير بيماريهاي سيانوز دهنده _ Sepsis، هايپوترمي , هايپوگليسمي , پلي سيستمي ، مت هموگلوبينمي , شوك , دپرس تنفسي بدليل داروهاي مادر نظير مخدرها يا سولفات منيزيم , انسداد پيرروبين , سيانوز كاذب ناشي از چراغ هاي فلورسنت ( Pseudocyanosis).
اقدامات تشخيصي :
1_ معاينه فيزيكي كامل _ به محيطي يا مركزي بودن سيانوز , نبض هاي اندام تحتاني و فوقاني , وجود سوفل قلبي , ديسترس تنفسي , عدم وجود حركات تنفسي ( اّپنه ) , شكم اسكافوئيد , اّترزي كوان و ... توجه داشته باشيد .
2_ گازهاي خون شرياني - اغلب در فشار اكسيژن كمتر از 50 يا ساچوريشن كمتر از 80% سيانوز مشاهده مي شود و در صورت وجود سيانوز بدون هايپوكسي به فكر مت هموگلوبينمي , پلي سيتمي يا اختلالات مغزي باشيد .
3_ هايپر اكسيك تست - در اين تست يك ABG در فضاي اتاق و يك ABG 20_10 دقيقه پس از تجويز اكسيژن 100% انجام دهيدو توجه کنيد که در بيماريهاي قلبي ( شنت ها ) هيچگونه افزايش PO2 مشاهده نمي شود اما در بيماري ريوي معمولا PO2 به بالاي 150 ميرسد ، و در بيماريهاي شديد ريوي ممكن است PO2 افزايش چنداني نداشته باشد .(كلا اگر PO2 كمتر از 20 torr افزايش يافت PPHN( پولمونري هايپرتنشن ) مدنظر باشد.)
4_ تست شنت راست به چپ - Right to left shunt test براي رد كردن PPHN انجام مي شودوبايد همزمان از شريان راديال راست (پره داكتال ) وراديال چپ (پست داكتال ) ، ABG گرفت اگر O2 Sat. دست راست بيش از 15% بيشتر از دست چپ (ياپاها) بود شنت راست به چپ قابل توجهي مطرح مي باشد البته اين تست را با استفاده از 2پالس اكسيمتر نيز مي توان انجام داد.
5_ CBC diff. _ براي تشخيص عفونت وپلي سيتمي انجام مي شود .
6_ چك قند و كلسيم
7_ اندازه گيري سطح مت هموگلوبين _ يك قطره خون را در معرض هوا قرار دهيد اگر به رنگ شكلات در آمد متهموگلوبينمي مطرح است وبراي تائيد تشخيص بايد اسپكتروفتومتري انجام شود، [ در صورت متهموگلوبين بالاي 40% ويا علامتدار بودن بيمار ، نياز به درمان با متيلن بلو و يا ويتامين ث مىباشد .]
8_ راديوگرافي سينه _ جهت پنوموتوراكي ، پنوموني ،فتق ،...
9_ اكوكارديوگرافي و نوار قلب
10_ سونوگرافي سر جهت بررسي IVH
اقدامات درماني سيانوز :
1_ تجويز اكسيژن واطمينان از بازبودن راههاي تنفسي
2_ انجام تست هاي لازم ودرمان علت خاص هر بيمار.
3_ درمت هموگلوبينمي مي تون از متيلن بلو 1% ( Methylene blue ) به ميزان 1 ميلي گرم به ازاي هر كيلو استفاده كرد كه معمولا ظرف 2_1 ساعت سيانور را برطرف مي كند اين كار فقط در مواردي كه سطح مت هموگلوبين خيلي بالا ست وبيمار علائم قلبي _ تنفسي ( تا كي كاردي _تاكي پند) دارد انجام مي شود ، متيلن بلو در مبتلايان به فاويسم باعث هموليز شده و ممنوع مىباشد و مىتوان بجاي آن از ويتامين ث استفاده نمود.
منبع: معاینه، تشخیص و درمان بیماریهای نوزادان/ دکتر احمدشاه فرهت، دکتر رضا سعیدی، دکتر اشرف محمدزاده