
دوشنبه,19 آبان 1389 ساعت 11:49:02
تعداد بازديد(672)
بیماری سلیاک یک اختلال گوارشی_روده ای مزمن و نسبتا شایع است که به دلیل واکنش به گلیادین ایجاد می شود. گلیادین، جزیی از گلوتن است که پروتئینی است که در غلاتی نظیر گندم، جو، چاودار، جو صحرایی و ترتیکل (هیبرید گندم و چاودار) وجود دارد. این اختلال معمولا در سنین حدود 2 سالگی ایجاد می شود، پس از شروع غلات در رژیم غذایی یا کمی بعدتر، بین سنین 40-30 سالگی.
افرادی که از این اختلال رنج می برند نمی توانند هرگونه غذای محتوی این غلات یا آرد آنها را بخورند، زیرا ممکن است گلوتن پرزهای کوچکی را که در لایه پوشاننده مخاط روده بوده و مسئول جذب موادغذایی هستند را نابود کرده و جدار روده را مسطح کند. در نتیجه باعث بروز علایم و نشانه های بیماری سلیاک می گردد.
علایم و نشانه های بیماری سلیاک
در اکثر موارد این علایم بدون توجه خاصی رفع می شوند تا زمانی که عوارض و اختلالات ظاهر گردند:
· شایعترین نشانه و علامت این بیماری اسهال مزمن و سوء جذب موادغذایی است.
· کاهش وزن
· سوء تغذیه
· کم خونی فقر آهن
· دردهای معده که اغلب عودکننده بوده و معمولا همراه با نفخ، بزرگی و اتساع شکم و حرکات غیرطبیعی روده ها است.
· کم خونی در نتیجه سوء جذب آهن، اسیدفولیک و ویتامین B12 عارض می شود.
· بیماری سلیاک گاهی اوقات همراه با آرتریت است که با درد، سختی و خستگی همراه است. جراحات و صدمات استخوانی هم در آنها دیده می شود.
· سیستم عصبی هم ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرد که این عارضه خودش را به صورت قرمزی و خارش اندامها، انقباض عضلانی و مشکل در ایستادن، تحریک پذیری و نقص و مشکل در حافظه نشان می دهد.
رژیم غذایی تنها راه درمان
درمان بیماری سلیاک شامل حذف غذاهای محتوی گلوتن از رژیم غذایی است، نظیر فرآورده هایی که دارای آرد گندم، جو، چاودار، جوصحرایی و ترتیکل هستند.
کودک مبتلا به گلوتن باید آگاهی داشته باشد که غذاهای بدون گلوتن بخورد، مثل: گوشت قرمز، ماهی، شیر، تخم مرغ، میوه، انواع سیب زمینی، سبزیجات، چربیها وروغن ها، شکر و غلاتی که گلوتن ندارند مانند: برنج، ذرت، ارزن و نیشکر چینی.
وقتی که کودک مبتلا به سلیاک در مدرسه یا رستوران غذا می خورد، توصیه می شود نه تنها تمام محتویات غذای او کنترل شود (به جهت عاری بودن از گلوتن) بلکه بررسی شود که غذا چگونه طبخ شده است. غذاهای بدون گلوتن را می توان گاهی در روغنی که قبلا برای سرخ کردن یک ماده حاوی گلوتن استفاده شده، سرخ کرد که باید مراقب این مورد بود.
این بدان معنی است که والدین کودک و هر فردی که در رابطه با تغذیه کودک مسئول است، باید به دقت محتویات موادغذایی را بررسی کند تا مطمئن شود که بدون گلوتن هستند. بعلاوه والدین باید به عادت خواندن برچسب غذاها را به کودکانشان بیاموزند.
منبع: بهداشت کودکان/ترجمه دکتر محمدرضا امیر حسنخانی، دکتر امیر مسعود رجب پور، دکتر قدرت سپیدنام، دکتر وحیدرضا یاقوت کار