
دوشنبه,12 آبان 1389 ساعت 06:23:50
تعداد بازديد(872)
کم خونی (آنمی) بعنوان کاهش تعداد گلبولهای قرمز خون یا کاهش محتوای هموگلوبن آنها تعریف می شود که در نتیجه آن حمل و نقل اکسیژن به بافتهای مختلف بدن به صورت نامناسب و ناکافی انجام می گیرد. در 90% موارد، کم خونی شیرخواران یا کودکان ناشی از "کمبود آهن" در رژیم غذایی می باشد(آنمی فروپنیک). آهن در تشکیل هموگلوبین دارای نقش حیاتی است و لذا کمبود آن باعث کاهش ذخایر آهن بدن و کاهش میزان ساخته شدن آهن می گردد. بطور طبیعی و در سنین مختلف تغییراتی در سطح هموگلوبین ایجاد می شود که با توجه به سن، جنس و ارتفاعی که فرد در آن زندگی می کند، متغیر خواهد بود و لذا باید قبل از آنکه "کم خونی" را مطرح نماییم، این فاکتورها بررسی شوند.
تغییرات طبیعی هموگلوبین خون
· یک نوزاد معمولا با سطح بالای هموگلوبین(عموما بیش از 15 گرم در دسی لیتر) متولد میشود که بتدریج تا پایان 3ماهگی به "9گرم در صد" کاهش می یابد سپس شروع به افزایش تدریجی می کند و در پایان یکسالگی به 12 گرم درصد یا بیشتر می رسد.
· در نوجوانی میزان نرمال هموگلوبین برای پسرها "بیشتر از 13 گرم درصد" و دخترها حدود "12گرم درصد" خواهد بود.
· سطح هموگلوبین براساس سن، جنس(بعد از نوجوانی) و ارتفاع محل زندگی بطور طبیعی تغییر می کند و در کسانیکه در سطح دریا زندگی می کنند سطح آن پایینتر و در ارتفاعات میزان آن افزایش می یابد.
توصیه های عمومی:
· در شیرخوارانی که تحت تغذیه با شیر مادر هستند باید "آهن خوراکی" از 6 ماهگی به رژیم غذایی اضافه شود ولی در نوزادان نارس شروع آن از یکماهگی خواهد بود.
· شیرخوارانی که بوسیله شیرخشک تغذیه می شوند با توجه به غنی شدن این شیرها با آهن و ویتامینها، آهن مورد نیاز را دریافت می کنند، ولی ممکن است در بعضی از آنها پزشک متخصص مصرف آهن خوراکی اضافه را توصیه نماید.
· شیرخوارانی که با شیرمادر تغذیه می شوند، اهن را از طریق شیرمادر دریافت می کنند(البته به میزان کمتر از شیرخشک ولی با جذب بهتری نسبت به آن) اما با این وجود باید از 6 ماهگی به رژیم غذایی آنها آهن اضافی نیز افزود که بوسیله غلات غنی شده با آهن و یا قطره های حاوی آهن (بسته به نظر پزشک متخصص) این امر انجام می گیرد. غلات غنی شده با آهن انتخاب خوبی هستند به شرطی که از کافی بودن مقدار آن مطئن باشید. معمولا نیاز روزانه یک شیرخوار حدود "8-6 قاشق مرباخوری" از این غلات می باشد.
· شیرخوارن طی سال اول زندگی نباید شیرگاو بنوشند زیرا باعث خونریزیهای خفیف روده ای و تشدید کم خونی می گردد.
· با توجه به اینکه مطالعات نشان داده اند که " کم خونی ناشی از فقر آهن" می تواند باعث تاثیرات منفی بر روی تکامل نرمال کودک شود، لذا پیشگیری از ایجاد این کم خونی بسیار مهم می باشد.
· پیشگیری از "کم خونی فقر آهن" در دوره نوجوانی ساده تر می باشد، زیرا رژیم غذایی در این سن متنوع تر بوده و محدودیتی ندارد و همچنین می توان به راحتی آن را با تجویز مکملهای آهن (در صورت تجویز متخصص) درمان نمود.
منبع: بهداشت کودکان/ترجمه دکتر محمدرضا امیر حسنخانی، دکتر امیر مسعود رجب پور، دکتر قدرت سپیدنام، دکتر وحیدرضا یاقوت کار