یبوست در دوران کودکی شایع و حدود 1/5 تا 7/5 درصد کودکان در سنین مدرسه دچار یبوست می باشند. یبوست به معنای سخت و خشک شدن مدفوع است که منجر به اشکال و سختی در حرکات روده ای و دردناک شدن دفع می گردد. ممکن است کودک احساس دفع داشته باشد ولی حتی پس از مدتی زور زدن نیز نمی تواند اجابت داشته باشد. این وضعیت را می توان بوسیله گریه یا شکایت کودک پس از رفتن به توالت تشخیص داد. در صورتیکه دفعات اجابت مزاج کمتر از 3 مرتبه در هفته باشد، یبوست مطرح می باشد.
دفع و اجابت مزاج یک شیرخوار به نوع رژیم غذایی وی بستگی دارد و در کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند، حرکات روده ای منظم تر بوده و مدفوع آبکی تری نسبت به کودکان شیرخشک خوار دارند. یک کودک زیر 6 ماه باید عموما حداقل یک مرتبه در روز دفع داشته باشد و پس از 6 ماهگی حداقل 3 مرتبه در هفته اجابت مزاج داشته باشد ولی از سن 2 سالگی به بعد کودکان به طور معمول یک یا دو مرتبه در روز دفع مدفئوع خواهند داشت.
شایعترین علل یبوست در کودکان:
· شایعترین علت یبوست در یک کودک " رژیم غذایی با مقدار فیبر کم" می باشد نظیر رژیمهای غذایی فاقد میوه جات، سبزیجهت، غلات و میوه های خشک (برگه ها). این اختلال را می توان بوسیله تغییر دادن رژیم غذایی و عادات کودکان تا حد زیادی درمان نمود.
· علت دیگر ایجاد یبوست، مصرف بیش از اندازه غذاهای قابض نظیر: سیب زمینی، موز، برنج و هویج پخته می باشد. همچنین مصرف محصولاتی نظیر شکلات، شیرینی ها و سایر مواد شیرین.
· نوشیدن مقادیر کم و ناکافی مایعات
· بهداشت ناکافی در توالت های مدرسه می تواند منجر به امتناع کودک از رفتن به توالت در ساعات مدرسه شود که نهایتا منجر به یبوست خواهد گردید.
· عوامل منفی در آموزش دادن کودک در هنگامیکه توالت رفتن و کنترل کردن مقعد را آموزش می بینند نظیر پافشاری، امتناع و حتی تنبیه در عضی موارد می تواند باعث ایجادت اختلال در دفع و ایجاد یبوست گردد.
· در صورتیکه هنگام ایجاد رفلکس دفع کودک مدت بسیار کوتاهی را در توالت بماند مکی تواند منجر یه یبوست شود.
· عوامل روحی روانی نظیر:د هیجانات، استرس، حوادث تروماتیک در خانواده نظیر مرگ یا اسباب کشی به محل دیگر یا شهر دیگر یا آمدن عضو جدیدی به خانواده و ...
· برنامه غذا هخوردن نامنظم. مثلا بسیاری از کودکان مبتلا یه یبوست در فواصل بین غذاهای اصلی، بیش از وعده اصلی غذا می خورند.
منبع: بهداشت کودکان/ترجمه دکتر محمدرضا امیر حسنخانی، دکتر امیر مسعود رجب پور، دکتر قدرت سپیدنام، دکتر وحیدرضا یاقوت کار
ارسال خبر
نسخه قابل چاپ
