
یک شنبه,3 آبان 1389 ساعت 09:51:39
تعداد بازديد(1418)
اگر نوزاد سالم باشد و بتواند شيركافي دريافت و اّنرا جذب كند حداقل در ماه 500 گرم وزن اضافه خواهد كرد ( در 3 ماه اول ) و يا به موازات منحني رشد ، رشد خواهد كرد . در اين حال مادر متوجه رشد نوزاد مي شود و نوزاد شاداب و سرحال است و در شبانه روز حداقل 6 بار كهنه هايش را خيس خواهد كرد .
نوزادان نرمال، در روزهاي اول تولد وزن از دست مي دهند كه متوسط اين كاهش وزن 7% وحداكثر 10% زن تولد است . اين كاهش وزن معمولا در 10 روزگي جبران ميشود و پس از آن روزانه 30 – 20 گرم به وزن نوزاد اضافه ميگردد . اما اگر شيرخوار در سال اول تولد و به خصوص شش ماه اول كه تغذيه انحصاري با شيرمادر دارد درست رشد نكرد عللي مانند كم مصرف كردن شير ، كم جذب كردن شير ، توليد كم شير و يا بيماري شيرخوار ، علل ژنتيك وكروموزمي ، علل فاميلي و .. مطرح میباشند .در هر نوزادي كه بعد از دهمين روز زندگي همچنان وزن از دست بدهد و يا وزن تولد را در 3 هفتگي به دست نياورد و يا به موازات منحني رشد ، رشد نكند ، بايست با گرفتن شرح حال و تحت نظر قرار دادن دقيق نوزاد علت يابي نمود .
توجه شود كه منحني رشد شيرخواراني كه با شيرمادر تغذيه مي شوند در ماههاي اول تولد شيب تندتري خواهد داشت ولي ممكن است بعد از 4 ماهگي از لحاظ وزني رشد اّهسته تري پيدا كند . در اينصورت حال عمومي خوب كودك ، در اختيار بودن شير و پيشرفت تكاملي خوب كودك ، حكايت از دريافت خوب شير و نبودن بيماري مي كند .
اگر كودك طبق معيارها رشد نمیكند علل زير مطرح است :
1- شيرخوار كم خور است و اين كم خوردن مي تواند به دلايل: استفاده از اّب قند ، داروهاي گياهي ، مشكل مغزي شيرخوار ، زردي شديد نوزاد ، خواب اّلودگي نوزاد ، اطلاعات ناكافي مادر ، شيردهي ناكافي مادر در شب ، دور بودن شيرخوار از مادر ، شاغل بودن مادر ، تمايل نداشتن شيرخوار به استفاده از شير . باشد. ( توصيه مي شود در ماه اول نوزاد حداقل 8 بار در شبانه روز شير بخورد . )
2- اختلال در مكيدن شيرخوار بخاطر : بزرگ بودن زبان نوزاد ، كوچك بودن فك تحتاني نوزاد ، فرورفته بودن نوك سينه مادر ، احتقان سينه مادر ، وضعيت غلط شيردهي ، شكاف كام نوزاد ، وجود توده در دهان نوزاد .
3- شيرخوار موثر نمي مكد در نتيجه شيركافي دريافت نمي كند در اين حالت دلائل زير مطرح است :
بيماري عمومي نوزاد ، ضعف عضلاني يا مغزي مثلا نارس بودن نوزاد ، مشكل مغزي به علت اّسفكسي ، بيهوشي مادر ، داروهاي مصرفي توسط مادر ، تريرزومي كرومزومها 21 ، 13 ، 15 ، هيپوتروئيدي ، كرنيكتروس ، وردينگ هوفمان ، مياستني ، ديستروفي عضلاني ، عفونتهاي مغزي ، بيماري قلبي ، انسداد بيني نوزاد كه در اين شرايط ممكن است دفعات مكيدن كمتر از معمول باشد .
4- ممكن است نوزاد اختلال بلع داشته باشد مثلا آترزي كواّن ، شكاف كام ، فك كوچك ، فلج كام ، ديورتيكول حلق .
5- ممكن است نوزاد دفع بيش از معمول داشته باشد مثلا ريفلاكس معده به مري، تنگي پيلور ، هرني هياتال ، مالروتاسيون ، سؤ جذب ، اّلرژي به موادي كه مادر مصرف مي كند .
6- ممكن است نوزاد دچار بيماري باشد مثلا عفونتهاي مادرزادي ، عفونتهاي اكتسابي ، بيماريهاي متابوليك و گالاكتوزمي ، فنيل كتونوري ، كم كاري تيروئيد ، ديابت بي مزه ، اسيدوز ، بيماري كبد ، قلب ، ريه و مغز .
7- ممكن است نوزاد نيازش به شير زياد باشد به علت هيپراكتيوتي ناشي از بيماري مغزي ، تيروتوكسيكوز ، بيماري قلبي ، و يا مصرف قهوه يا نوشابه ها توسط مادر، كه در نتيجه شيرخوار تحريك پذير بوده و زياد از خواب بيدار مي شود ..
8- گاهي تكنيك شيردهي غلط میباشد مثلا مادر از روي ساعت به نوزاد شير مي دهد يا فقط ابتداي شير سينه ( شير پيشين ) را مي دهد و اجازه نمي دهد شيرخوار ، انتهاي شير ، كه چربتر و پركالریتر است را دريافت كند ، و يا شيرخوار نارس است و زود سينه را رها مي كند و مادر فكر مي كند ديگر سينه اش شير ندارد و نوزاد را به سينه ديگر مي گذارد ، يا لباس شيرخوار زياد است و به علت گرما به خواب مي رود .
9- ممكن است علل مربوط به مادر باشد كه شامل موارد زير است :
الف : دير شروع كردن شيردهي ( عمل جراحي ، اقدامات بيمارستان )
ب : نا اّگاهي از تكنيك صحيح ، وضعيت ، دفعات و مدت شيردهي ، ندادن شير در شب ، شيردهي با عجله .
ج : نا اّگاهي در تجويز اّب قند ، شيشه و پستانك .
د : مصرف سيگار ، الكل . و يا مصرف قرص هاي جلوگيري از حاملگي محتوي استروژن .
ه : نداشتن اعتماد به نفس به علت سن پائين و نداشتن تجربه ، نداشتن حامي ، ترس و اضطراب ، نخواستن شيرخوار ، رفتارهاي شيرخوار كه منجر به اين شود كه مادر تصور كند كه شيرش كافي نيست .
و : خستگي مادر و استرس هاي شديد كه مي تواند رفلكس جهش شير را مهار كند ( مسائل خانوادگي ، سيگار ، نبودن حمايت توسط اطرافيان ، محيط شلوغ )
منبع: معاینه، تشخیص و درمان بیماریهای نوزادان/ دکتر احمدشاه فرهت، دکتر رضا سعیدی، دکتر اشرف محمدزاده