
جمعه,29 مرداد 1389 ساعت 12:01:22
تعداد بازديد(2001)
تعريف : اّنوري به معناي عدم دفع ادرار و اليگوري به معناي دفع ادرار كمتر از cc/k/h 1 مي باشد .
25% نوزادان پسر و 7% دخترها در هنگام زايمان ادرار مىكنند ، 98% نوزادان رسيده در نيم ساعت اول تولد و تقريبا 100-95% نوزادان رسيده و نارس سالم در 24 ساعت اول تولد دفع ادرار دارند لذا در صورت كاهش ادرار يا فقدان اّن نوزاد بايد تحت بررسي دقيق قرار بگيرد . ادرار يك نوزاد سالم داراي PH =5-7 ، اسمولاريته =60_600 بوده و گاهي حاوي تعدادي RBG و مقداري گلوكز و پروتئين مي باشد ولي فاقد ميكروب و گلبول سفيد است .
تشخيص افتراقي اليگوري و اّنوري :
عواملي كه باعث كاهش ادرار نوزاد مي گردند به 3 دسته پره رنال ، رنال ، پست رنال تقسيم مي شوند كه هر دسته بدلايل مختلفي رخ مي دهند :
1- علل پره رنال نظير Sepsis . دهيدريشن . هموراژي . افت فشارخون . اّسفكسي . هايپوكالمي . نارسائي قلب . داروها ( مانند كاپتوپريل يا بتا اّگونيست ها كه قبل از زايمان به مادر تجويز شده است ) .
2- علل رنال نظير اّژنزي كليه . كليه پلي كيستيك يا مولتي كيستيك . پيلونفريت . ترمبوز شريان يا وريد كليه . نفريت . عفونتهايي مانند سيفليس مادرزادي . CMV . توكسوپلاسموز و عفونتهاي گرم منفي . ATN . داروها ( تولازولين . جنتامايسين . اّسيكلووير … )
3- علل پست رنال نظير تنگي پيشابراه . دريچه پيشابراهي خلفي ( PUV ) . مثانه نروژنيك ناشي از مننگوميلوسل يا تجويز داروهايي مثل پانكرونيوم و اّرامبخش ها .
علل پره رنال شايعترين علت نارسائي حاد كليه در نوزادان بوده وعلت بيش از 85% ARF نوزادان ميباشند .
اقدامات لازم :
1- بيمار را معاينه كنيد اگر مثانه پر و برجسته است به اّرامي اّنرا فشار دهيد ( credes maneuver ) و اگر اين مانور موفق نبود سونداژ مثانه انجام دهيد . در معاينه ، به وجود توده شكمي ( تومورها . RVT . PCKD … ) و نيز چهره پوتري توجه كنيد .
2- اّزمايشاتي نظير Na –K . BUN – Cr . PIT . CBC . سونوگرافي و راديوگرافي درخواست كنيد .
3- درموارد پره رنال ازوتمي بايد علت اختصاصي ايجاد ازوتمي را درمان نمود ( مثلا عفونت ) و مي توان Fluid challenge test نيز انجام داد و يكي دو نوبت سرم نرمال سالين يا رينگر با حجم cc/k 20-10 ظرف 2-1 ساعت تجويز نمود .
4- داروهاي نفروتوكسيك را قطع و ساير داروها را تنظيم ( Adjust ) نمائيد .
5- توزين روزانه . كنترل دقيق مايعات تجويزي و دفعي . محدوديت تجويز فسفروپتاسيم . اصلاح اسيدوز با تجويز بي كربنات انجام شود .
6- در موارد رنال ازوتمي . محدوديت مايع در حد دفع نامحسوس بعلاوه حجم ادرار تجويز شود دفع نامحسوس نوزادان بطور تقريبي cc/k/d 30 مي باشد . استفاده از ديورتيك ها ممكن است موثر باشد ولي استفاده از دوپامين با دوز كم . در بهبود نارسائي كليه نوزادان معلوم نيست تا چه حد مفيد است .
7- در موارد پست رنال ازوتمي نياز به سونداژ و رفع انسداد مي باشد .
8- در موارد زير نوزاد ممكن است محتاج دياليز باشد كه روش شايع . دياليز صفاتي مي باشد :
افزايش زياد مايع . اسيدوز . هايپركالمي . هايپرفسفاتمي . علائم اورميك . هايپوكلسمي . هايپوناترمي .
ساده ترين و مهمترين شاخص عملكرد كليه ها . كراتينين سرم مي باشد .
cr - 1 سرم نوزاد تابع GFR نوزاد ، توده عضلاني او ، و cr مادرش مي باشد . بطور كلي cr در بدو تولد حدود 1/3- 1/1 بوده كه ظرف 2 هفته اول تولد به mg/di 4/0 مي رسد .
2 - تاخير در ادرار كردن تا 48 ساعت پس از تولد در غياب مثانه بومبه . توده شكمي . يا ساير علائم كليوي . نياز به بررسي فوري ندارد ولي ادرار نكردن بيش از 48 ساعت از تولد نشانه نقص عملكرد كليه بوده و بايد بررسي شود .
منبع: معاینه، تشخیص و درمان بیماریهای نوزادان/ دکتر احمد شاه فرهت، دکتر رضا سعیدی، دکتر اشرف محمدزاده