یک شنبه,2 مرداد 1389 ساعت 07:45:45
تعداد بازديد(3807)
فتوتراپي براي درمان نوزادان هيپر بيلي رونيمي انجام مي شود كه باعث مي شود بيلروبين از پوست به داخل پلاسماي خون حركت و از آنجا دفع گردد. نوزادان در معرض يك منبع نوري قرار مي گيرند. ( ميزان براي ماكزيمم باز جذب بيلروبين 400-450 نانومتر است ) در اين ميزان مؤثرترين روش جهت ايزومريزاسيون بيلي روبين غير كنژوگه در پوست است. لامپهاي مخصوص كه يك نور نافذ ساطع مي كنند كه مؤثرترين طول موج مطرح شده براي بكارگيري در فتوتراپي را دارا مي باشد.
تصميم گيري براي انجام فتوتراپي بطور پايه بستگي به سطح و ميزان افزايش بيلي روبين سرم دارد. در نوزادان ترم و پست ترم به وضعيت هيدراتاسيون و علت زمينه اي هيپر بيلي روبيني نيز بستگي دارد.
درمان بدون عوارض جانبي نيست بنا براين يك برنامه فراگير مراقبت پرستاري بايد اجرا گردد.
در ابتدا تصميم قطعي جهت بكارگيري فتوتراپي اتخاذ مي شود. و سپس دوز مورد نياز و مناسب ترين روش جهت شروع فتوتراپي بايد تعيين شود.
بكار گيري دوز مناسب فتوتراپي
چندين روش براي شروع فتوتراپي وجود داد : هركدام از روشها دوز مناسب براي نوزادان در نظر مي گيرد . تنها راه براي معلوم كردن دوز واقعي دريافت ميزان تابش در پوست استفاده از يك راديومتر فتوتراپي است با استفاده از يك مدل 74345 Biotek كه ميزان نور را در طول موج 400-480 نانومتر يا اسپكتروم اندازه مي گيرد. ( طول موج مؤثر در فتوتراپي )
روش كار
لامپهاي فتوتراپي را در بالاي سر نوزاد قرار دهيم.
راديومتر را روشن كنيد كه ممكن است بين 0. 3 تا 0. 25 UW/Cm2 پايين تز از حد نرمال لامپهاي فلئورسانس را بخواند.
راديومتر را در كنار پوست نوزاد نگه داريد ، در كنار شكم يا پشت نوزاد ، خواندن پس از چند دقيقه ثابت مي شود.
راديومتر ميزان تابش را بر حسب واحد UW/Cm2 اندازه گيري مي كند دربسياري از مطالب تقل قول شده كه پايه ي تابش بر حسب UW/Cm2/nm مي باشد كه براي تبديل، عدد خوانده شده در راديومتر را بر 80 تقسيم مي كنيم ( طول موج مؤثر بدست مي آيد )
طبق اسناد و مدارك فتوتراپي با دوژاژ 15uw/cm2/nm هنگامي براي نوزاد شروع مي شود كه نوزاد زرد باشد . چارت زردي بعداً با تاريخ و ساعت شروع فتوتراپي تنظيم مي شود.
راديومتر با كلروهگزدين و الكل تميز مي كنند و براي استفاده مجدد آماده مي كنند.
خصوصيات لامپ هاي متفاوت فتوتراپي
A. نور افكن هالوژن
اين چراغ سفيد به نظر مي رسد و اشعه را با 20-25 uw/cm2/nm آزاد مي كند محل قرار گيري لامپ يكي از مسائل مهم و حياتي در تأثير نور افكن ها مي باشد. بيشترين تأثير آنها زماني است كه اشعه بطور مستقيم بالاي سر نوزاد در فاصله ي 52 cm اشعه را آزاد مي كند و در يك مسافت عمود بر بالاي سر نوزاد بايد اندازه گيري شود لامپ را به شكل مستقيم در پهلوي تخت نوزاد قرار مي دهيم يا اجازه مي دهيم چرخش كند و به اين نحو سطح منطقه ي بيشتري را پوشش دهد.
B. دو لامپ مخصوص آبي + 2 لامپ سفيد نلئورسانس
تيوبهاي آبي رنگ بايد شماره ي سريال F20T داشته باشند تا لامپ اخنصاصي فتوتراپي قلمداد گردد. اين تركيب بايد اشعه اي به اندازه ي 12uw/ را خارج كند. چراغها با گذشت زمان فاسد مي شوند . بنا براين در بسياري بخشها خروجي كمتر از 10uw/cm2/nm مي باشد. كه در اين صورت حتي اگر هنوز كارا به نظر برسند بايد تيوپهاي جديد جايگزين گردد.
همچنين قرار دادن مستقيم لامپ در كنار نوزاد به طور قابل ملاحظه اي دوز خروجي را كاهش مي دهد.
C. لامپ هاي سفيد فلئورسانس 4 تايي
اين لامپ ها بايد در بالاي سر نوزاد قرار گيرند كه دراين صورت اشعه خروجي معادل 12/uw/cm2/nm خواهند داشت. اين لامپ ها ممكن است نوردهي را ادامه دهند و مؤثر هم بنظر برسند با وجود اينكه يك اشعه حداقل را تحويل مي دهند. در صورتيكه ميزان اشعه خروجي كمتر از 10uw/cm2/nm رسيد دستگاه را براي تكنسين هاي مربوطه بفرستيد.
D. Billiblanket
اين يك منبع نوري هالوژن است كه شامل فيبروتيك درهم مي باشد. ست خروجي شامل حد پايين 7 uw/cm2/nm ـ حد متوسط uw/cm2/nm 12 ـ حد بالا 15 uw/cm2/nm مي باشد. بلانكت بايد بطور مستقيم و در نزديك سطح پوست بيمار قرار داده شود تا مؤثر باشد. اين دستگاه مي تواند بعنوان يك منبع واحد براي فتوتراپي بكار رود. يا در روشهاي مرسوم بعنوان يك درمان كمكي بوسيله ي قرار دادن نوزاد در يك بلانكت و دريافت فتوتراپي دوبل كه به اين طريق سطح قسمت تابش افزايش مي يابد. بلانكت براي نوزادان كمتر از 28 هفته و در نوزادان سوخته و يا با كاهش تماميت پوست مورد استفاده قرار نمي گيرد.
انتخاب يك تركيب مناسب نوري براي فتوتراپي
- زردي فيزيولوژيك ـ غير هموليتيك
اگر حال عمومي نوزاد خوب باشد به شكل مناسبي هيدراته شود . بلانكت مؤثرترين روش در اين نوع فتوتراپي مي باشد . كه با يك ست حد پايين ممكن است مورد استفاده قرار گيرد. اين نوزادان مي توانند در قسمت پست پرستاري قرار گيرند.
- ايكتر سريع پيش رونده و پاتولوژيك
در خلال بهبود و پايين آمدن بيلي روبين اگر دوز خروجي فتوتراپي به بالاي 25uw/cm2/nm افزايش يابد ، افزايش سطح تابش ممكن است تأثير فتوتراپي را بيشتر كند.
اگر نگران افزايش ناگهاني ايكتر هستيد از يك نورافكن هالوژن استفاده كنيد با توجه به اينكه به شكل چرخشي لامپ ها را تغيير مكان مي دهيد و مي توان تابش را در سطح پوست نوزادان اندازه گيري كنيد.
مي توانيد يك نورافكن ديگر اضافه كنيد تا نوزاد در يك تركيب چرخشي دوبل قرار گيرد . و يا نوزاد را در بلانكت قرار دهيد تا سطح در معرض اشعه افزايش يابد و به اين ترتيب دوز خروجي را افزايش دهيد. در اين حالت نيز ميتوان تابش اشعه در سطح پوست نوزاد را با راديومتر اندازه گيري كنيد.
*** اضافه كردن يك لامپ اضافي كه اشعه در زير حد مطلوب ( eg < 10 uw/cm2/nm ) آبي ـ سفيد يا اضافه كردن لامپ هاي هالوژن از بالا، زير و يا در كنار نوزاد كمك به كاهش بيلي روبين نخواهد كرد.
يك لامپ اضافه بايد ميزان تابش اشعه در سطح پوست نوزاد و يا سطح در معرض اشعه را افزايش دهد تا مؤثر واقع گردد.
تنها راه براي تعيين درست اندازه گيري و ثبت دقيق دوز دريافتي استفاده از راديومتر است.
مراقبت پرستاري از نوزاداني كه فتوتراپي دريافت مي كند :
همه ي نوزاداني كه فتوتراپي دريافت مي كنند در هر روشي بايد تحت مداخلات پرستاري قرار گيرند:
- بررسي ميزان مايع مورد نياز
· نوزاداني كه توسط شير مادر تغذيه مي شوند بايد تغذيه را ادامه دهندتا به ميزان مورد نياز كودك ، پيوستگي مكش و تغذيه با شير مادر بايد مشاهده و ثبت شود.
· نوزاداني كه با شيشه تغذيه مي شوند بايد تا حد مورد نياز تغذيه شوند و ممكن است نياز به افزايش حجم مايعات داشته باشند.
· در تغذيه ي اينتراگاستريك ( داخل معده اي ) با فرمولا EBM اگر تغذيه دهاني ناكافي باشد ممكن است نيازمند صرف زمان 24-12 ساعت باشد.
· ثبت دقيق دريافت تغذيه از راه دهان
· توجه به آنالايزر ادرار – وزن مخصوص ادرار 8 ساعته ، و گزارش تمام وقايع ادراري
· بررسي و اندازه گيري حجم مدفوع
· بررسي تورگور پوستي و غشاهاي مخاطي
- توضيح و استدلال براي والدين
تشويق والدين به ادامه ي تغذيه ي نوزاد ، شرح واقعيتها و اجازه ملاقات والدين با نوزاد
- مراقبت پوستي
· نوزاد را تميز و خشك نگه داريد.
· جهت تميز كردن نوزاد تنها از اب استفاده كنيد ، روغن و كرم در سطح پوست استفاده نكنيد.
· راشهاي پوستي را تحت نظر داشته باشيد.
- مشاهدات
· تماام نوزاداني كه فتوتراپي دريافت مي كنند بايد از نظر درجه حرارت كنترل شوند . پالس و تعداد تنفس كنترل و هر 4 ساعت ثبت گردد.
· تداخلات اصلي پرستاري وابسته خواهد بود به نوع لامپهاي فتوتراپي كه استفاده مي شود.
- تداوم مانيتورينگ
اگر نوزاد نيازمند تداوم مانيتورينگ قلبي – ريوي به دلايل ديگر مثل ( هفته كمتر از 35 – آسفيكسي ) باشد درحاليكه فتوتراپي مي شود ، مانيتورينگ بايد ادامه يابد.
در صورت تصميم گيري براي مانيتورينگ نوزادان ، به نوع و تركيب لامپهاي فتوتراپي وابسته است.
· در صورت استفاده از لامپ هاي فلئورانس آبي ، نوزادان نيازمند مانيتورينگ قلبي – ريوي و پدهاي چشمي مي باشند.
· در لامپهاي فلئورانس سفيد و نورافكن هالوژن نوزادان به مانيتورينگ قلبي – ريوي نياز ندارند اما پدهاي چشمي بايد استفاده گردد.
· در استفاده ار بلانكت به تنهايي ( در بخش پست ناتال ) نوزادان به مانيتورينگ قلبي – ريوي و يا پدهاي چشمي نياز ندارند.
پدهاي چشمي و مراقبت هاي چشمي
در صورتيكه پدهاي چشمي مورد نياز باشد ( با توجه به متن بالا ) يك سايز مناسب استفاده كنيد ،
· سايز 4644 = براي نوزادان پره ترم ( وزن > 1500 gr )
· سايز 4645 = براي نوزادان پره ترم ( وزن < 1500 – 2500 gr )
· <
ارسال خبر
نسخه قابل چاپ
